Program wychowania przedszkolnego "Trampolina" oraz metody pracy

 

„Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć,

nauczyłem się w przedszkolu

- o tym jak żyć, co robić, jak postępować,

współżyć z innymi, patrzeć, odczuwać,

myśleć, marzyć i wyobrażać sobie lepszy świat".

- Robert Fulghum

 

Przedszkole realizuje treści zawarte w podstawie programowej w oparciu o:

·         Program wychowania przedszkolnego „Trampolina” autorstwa dr Kamili Witerskej i Małgorzaty Janiak; wydawnictwo PWN ( grupy I,II,III,IV,V)

Program ten jest zgodny z podstawą programową wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego (określoną w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej                     z dnia 14 lutego 2017 r.).
 Stanowi opis sposobu realizacji celów kształcenia i zadań edukacyjnych wskazanych                       w podstawie programowej.

·         Stosowane metody i formy pracy w naszym przedszkolu zapewniają wychowankom osiągnięcie sukcesów rozwojowych w atrakcyjny, twórczy i aktywny sposób.

 

FORMY:

Podstawowymi formami organizacyjnymi pracy jest działalność:

·         indywidualna,

·         zespołowa,

·         zbiorowa (praca z całą grupą).

Natomiast podstawową i najważniejszą formą aktywności dziecka jest zabawa, która jest dominującą w wychowaniu przedszkolnym. Nauczyciele w naszej placówce planują pracę wykorzystując różnorodne metody pracy, wykorzystując szereg różnorodnych metod w celu uatrakcyjnienia realizowanych sytuacji edukacyjnych.

Do najczęściej stosowanych form pracy w przedszkolu należą:

 

1.         Zajęcia dowolne (dzieci same wybierają sposób zabawy czy też rodzaj działalności w czasie, który jest do tego przeznaczony. Nauczyciel nie narzuca zajęć ani nie tworzy grup. Przedszkolaki same tworzą grono do zabawy. Do zajęć dowolnych należą np.: oglądanie książek, rysowanie, budowa z klocków itp.

2.         Sytuacje okolicznościowe (są to działalności niezaplanowane odgórnie przez nauczyciela, które mogą się zdarzyć nagle).

3.         Obowiązkowe zajęcia (do nich zaliczyć można np. czynności samoobsługowe, spacery, zajęcia dydaktyczne, uroczystości itp.).

 

                                                                                                  

METODY STOSOWANE W NASZYM PRZEDSZKOLU

 

Dobór metod zależy od indywidualnych możliwości dziecka oraz od tego, jakie umiejętności zaplanowaliśmy kształcić w danej chwili. Zatem najlepszymi metodami są te, które aktywizują i motywują dziecko oraz umożliwiają praktyczne zastosowanie zdobytej wiedzy.

Zarówno wszystkie metody, jak i techniki służą wspomaganiu wszechstronnego rozwoju dziecka, rozbudzając jego aktywność twórczą, zapewniając pozytywną motywację do podejmowania zadań, a tym samym rozwijają wiarę we własne siły i możliwości.

 

Metody słowne

·         rozmowy,

·         opowiadania,

·         zagadki,

·         objaśnienia i instrukcje,

·         sposoby społecznego porozumiewania się,

·         metody żywego słowa.

METODY CZYNNE

·      metoda samodzielnych doświadczeń

·      metoda kierowania własną działalnością dziecka

·      metoda zadań stawianych dziecku

METODY OGLĄDOWE

·      obserwacja i pokaz

·      osobisty przykład nauczyciela

·      udostępnianie sztuki – dzieła plastyczne, przedstawienia teatralne, ilustrowane artystycznie utwory literackie, koncerty muzyczne

 

 

Metody aktywizujące

·         burza mózgów („giełda pomysłów”),

·         metoda projektów (samodzielne formułowanie tematu i poszukiwanie rozwiązania),

·         gry dydaktyczne.

 

 ELEMENTY   Metod:

·         gimnastyka Rudolfa Labana

Metoda gimnastyki twórczej Rudolfa Labana jest także metodą improwizacji ruchowej. Daje możliwość podejmowania ruchu zgodnie z własną inwencją twórczą, fantazją, doświadczeniem.

Tematyka zadań ruchowych wywodzi się z pięciu zasadniczych tematów:

1.       Wyczucie (świadomość) własnego ciała.

2.       Wyczucie ciężaru i czasu.

3.       Wyczucie przestrzeni.

4.       Rozwijanie wyczucia płynności ruchu i ciężaru w przestrzeni.

5.       Adaptacja ruchów własnych do ruchów partnera lub grupy.

 

·         METODA RUCHU TWÓRCZEGO CARLA ORFFA

Metoda opiera się na trzech zasadach:

·         kładzenie nacisku na kształcenie poprzez zabawę,

·         rozwijanie muzykalności dzieci,

·         integracja muzyki, słowa i ruchu.

Walorami metody Orffa są:

·         wszechstronność,

·         powszechność,

·         atrakcyjność.

Formy zajęć muzycznych:

·         gra na instrumentach,

·         ruch przy muzyce – nie ma ustalonych reguł poruszania się, ruch jest spontaniczny, ma charakter kreatywny (na początku ma charakter prosty: chód, bieg, podskoki, czworakowanie; później przybiera charakter improwizowany, by w końcu stać się kreatywnym),

·         tworzenie muzyki – które przybiera kształt improwizacji (wokalnej, instrumentalnej, wokalno – instrumentalnej i ruchowej),

·         śpiew – odgrywa rolę drugoplanową, polega na wykonywaniu piosenek dziecięcych, ludowych, fragmentów muzyki poważnej przy akompaniamencie (zwykle perkusyjnym),

·         słuchanie muzyki – które ma miejsce podczas wspólnej improwizacji (np. ruchowej), także podczas wspólnego odtwarzania muzyki i gry na instrumentach.

Etapy improwizacji:

·         słowno – rytmiczne – wprowadzanie wartości rytmicznych; można wykorzystać dodatkowo: klaskanie, tupanie, pstrykanie palcami itp.,

·         echo rytmiczne,

·         rytmiczno – metodyczne – zaspokojenie potrzeby ruchu w formie dobranej przez samo dziecko, daje okazję do rozładowania napięć emocjonalnych, do ich odreagowania.

 

·         METODA RYTMICZNA E. JAGUSS`A DALCROZE`A

Celem tej metody dążenie do skojarzenia ruchu z muzyką, a tym samym przybliżenie muzyki do człowieka. Dalcroze zalecał wprowadzenie języka muzycznego od najmłodszych lat poprzez stosowanie zabaw ruchowych ze śpiewem.

Metoda ta opiera się na trzech zazębiających się elementach:

·         kształcenie słuchu (zapoznawanie z barwą dźwięku, jego czasem trwania, wysokością i siłą),

·         kształcenie rytmiczne (równoczesne pobudzanie umysłu i ciała przez ruch bardziej lub mniej oddający muzykę, jej rytm i charakter),

·         improwizacja (tworzenie muzyki głosem, ruchem i na instrumentach).

 

·         PEDAGOGIKA ZABAWY „KLANZA”

Pedagogika ta włącza do nauczania i wychowania metody kreatywne, aktywizujące, pobudzające emocje i wyobraźnię z przełożeniem ich na takie sytuacje, w których uczestnik grupy może bez lęku rozwijać swoje najlepsze strony.

Proponuje zabawy i gry, które:

·         zapewniają dobrowolność uczestnictwa,

·         wykluczają rywalizację,

·         dają możliwość komunikowania się poprzez ruch, słowo, plastykę oraz inne środki wyrazu.

Głównym atrybutem wykorzystywanym w pracy opisywaną metodą jest duża, kolorowa chusta, która przyciąga uwagę dzieci, ożywia je i daje im wiele radości, uśmiechu. Pomaga dzieciom zapomnieć o strachu i poznać lepiej innych uczestników zabawy. Jest ona wspaniałym środkiem do rozbudzenia dziecięcej wyobraźni, kiedy staje się balonem, wiatrem, łodzią, siecią rybacką oraz tym wszystkim, o czym tylko można pomarzyć. Możliwości jej zastosowania są nieograniczone, dlatego staje się ona dowodem na to, że im prostsze formy i pomoce, tym lepsza zabawa.

·         METODA OPOWIEŚCI RUCHOWEJ

   Istotą tej metody jest obrazowe opowiadanie przez nauczyciela bajki, opowieści, jakiegoś wydarzenia, które skłania dziecko do ruchowego interpretowania usłyszanych treści, a także uaktywnia wyobraźnię dziecka.

Metoda opowieści ruchowej wymaga starannego przygotowania materiału oraz rozumienia, iż tekst opowiadania jest tylko środkiem do stworzenia przez dzieci wymyślonego ruchu. Jednakże układ opowiadania musi opierać się na zasadzie wszechstronności, tj., aby angażując wyobraźnię dziecka, usprawniał wszystkie główne grupy mięśniowe oraz narządy wewnętrzne. Powinny tu występować ruchy o różnym charakterze, np.: biegi, skoki, rzuty, czworakowanie, pchanie, pełzanie itp.

 

·         MUZYKOTERAPIA

Opiera się na różnych formach aktywności muzycznej, takich, jak:

·         zabawy ze śpiewem doskonalące aparat oddechowy, fonacyjny i artykulacyjny, a także słuch fonematyczny;

·         gra na instrumentach usprawniająca czynności manualne, koordynację słuchowo- wzrokowo- ruchową, doskonalącą pamięć i zachęcającą do twórczego działania.

Muzykoterapia może być wykorzystywana zarówno w pracy indywidualnej, jak i grupowej, gdyż dostarcza dzieciom radości z obcowania z muzyką i rozwija uzdolnienia muzyczne dzieci.

 

                                                                                          

·         nauka czytania ireny majchrzak

Ma ona na celu:

·         obniżenie wieku, w którym dzieci spotykają się z pismem,

·         nacisk na wizualny aspekt nauki czytania,

·         dostarczenie dziecku jak najwięcej ćwiczeń służących wykształceniu spostrzegawczości, niezbędnej w dostrzeganiu drobnych różnic między literami.

 

ETAPY CZYTANIA METODĄ ODIMIENNĄ:

ETAP I – Ściana pełna liter – rozpoczęcie nauki czytania

(dziecko dostaje wizytówkę i poznaje graficzny obraz swego imienia, uczy się go odszukiwać wśród innych, rozpoznaje litery ze swej wizytówki, poznaje ich kształt i fonetyczną funkcję),

ETAP II – Litery – prezentacja alfabetu (litery małe i duże),

ETAP III – Ćwiczenia utrwalające poznanie litery – właściwe czytanie.

·         METODA AKTYWNEGO SŁUCHANIA MUZYKI – BATI STRAUSS

Istotą tej metody jest chęć przybliżenia dzieciom muzyki klasycznej, poprzez tzw. „aktywne słuchanie”. Polega ono na wykonywaniu prostych układów rytmiczno – tanecznych, proponowanych przez nauczyciela. W przypadku dzieci młodszych, są to ruchy ilustrujące krótkie opowiadanie związane z każdym utworem muzycznym.

Zabawy rytmiczne są pierwszym etapem przygotowującym do wprowadzenia instrumentów perkusyjnych, z którymi dziecko ma możliwość aktywnego uczestniczenia w utworze muzycznym, jako współwykonawca lub dyrygent. Jako instrumenty stosowane są np. tarki wykonane z drewna, różne patyczki, pudełka akustyczne, przeszkadzajki wykonane z nakrętek po sokach, nakrętki z gumkami oraz tradycyjne instrumenty perkusyjne.

 

·         techniki parateatralne

Drama, techniki zmiany ról, pantomima, teatrzyk kukiełkowy, pacynkowy, zabawy paluszkowe.

Aktywność twórcza dziecka jest jego naturalną potrzebą biologiczną, którą można wykorzystać tworząc odpowiednie sytuacje edukacyjne. Teatr ma ogromne walory kształcące, wychowawcze oraz terapeutyczne, uczy poczucia współodpowiedzialności, samodyscypliny, koncentracji, uwagi, radzenia sobie z sytuacją stresową, ćwiczy pamięć oraz daje satysfakcję z wykonanej pracy. Jest odpowiedni dla dzieci uzdolnionych, gdyż umożliwia rozwijanie ich predyspozycji, jak też dla dzieci mających trudności, powoduje wzrost wiary we własne możliwości.                                                                                                                                                                                                                                      

 

·         zabawy badawcze, doświadczenia, obserwacje przyrodnicze

 

Naturalną metodą poznawczą stosowaną przez dzieci w wieku przedszkolnym jest aktywność badawcza. Występuje ona w dwóch postaciach:

·         Pierwsza, to samodzielne odkrywanie. Dziecko ma tu pełną swobodę działania, samo wyznacza sobie tempo i czas pracy, ale jednocześnie jest to uczenie się drogą prób i błędów, w którym narażone jest ono na wiele trudności i porażek

·         Drugi sposób odbywa się pod kierunkiem nauczyciela. Nauczyciel zajmuje tu rolę inicjatora sytuacji, prowokuje do stawiania pytań, udostępnia stosowne metody i pomoce badawcze, ukierunkowuje go podczas badań i eksperymentowania.

 

·         ZABAWY I ĆWICZENIA RELAKSACYJNE

W pracy z dziećmi, które doświadczają różnych trudności, niepowodzeń dydaktycznych, sytuacji konfliktowych z rówieśnikami, regularnie prowadzona relaksacja nie tylko odpręża i daje wewnętrzne ukojenie, ale również wzmacnia ich wiarę we własne możliwości, uczy, jak sobie radzić z własną złością i frustracją, jak osiągnąć wewnętrzną równowagę w organizmie. Dzięki tym propozycjom dzieci mogą wyciszyć się i odprężyć, aby efektywniej funkcjonować.

Stosowanie ćwiczeń i zabaw relaksacyjnych podczas zajęć wpływa na:

·         rozwój osobowości – dzieci doświadczają, że za pomocą celowych ćwiczeń mogą uczynić coś dla własnego dobrego samopoczucia, stworzyć balans między napięciem a odprężeniem;

·         pozytywne współżycie – niespokojne i agresywne dzieci poprzez relaksację odnajdują dostęp do swoich wewnętrznych sił samoregulujących, doświadczają, że pozytywnie mogą zmniejszyć stan napięcia i nie są zdane na przemoc.

KINEZJOLOGIA EDUKACYJNA

Kinezjologia edukacyjna - metoda terapii różnych zaburzeń, takich jak zaburzenia ruchowe, zaburzenia uwagi, trudności w nauce czytania i pisania, opracowana przez dra Paula E. Dennisona. Określana jest ona mianem "gimnastyki mózgu" (ang. Brain Gym), według jej twórcy i zwolenników skutecznie uczy i pokazuje w praktyce możliwości wykorzystania naturalnego ruchu fizycznego, niezbędnego do organizowania pracy mózgu i ciała w celu rozszerzania własnych możliwości. Ma korzystnie wpływać na stan równowagi psychicznej, poczucie własnej wartości, lepszą organizację wewnętrzną i zewnętrzną, komunikację ze sobą i z innymi, i w konsekwencji dawać łatwość w porozumiewaniu się, umiejętność podejmowania właściwych decyzji we właściwym czasie, redukcję stresu i naukę szybkiego sposobu rozluźniania się. 

METODA PROJEKTU

Podejście projektowe zakłada, że proces zdobywania wiedzy przez małe dzieci jest procesem naturalnym, spontanicznym i samodzielnym. Rolą nauczyciela nie jest nauczanie, ale koordynowanie pracy dzieci, organizowanie przestrzeni badawczej tak, aby dzieci samodzielnie zdobywały wiedzę. Ważnym aspektem pracy nauczyciela jest również uważna obserwacja działań dzieci. Metoda projektów umożliwia uczestniczenie każdemu dziecku, doświadczenie bycia skutecznym, współpracującym z rówieśnikami nad realizacją projektu.

Pierwszym elementem tej struktury są dyskusje. Podczas dyskusji mali badacze mówią, co już wiedzą na jakiś temat i czego chcieliby się dowiedzieć. Dyskusje te odbywają się z udziałem całej grupy. W tej fazie projektu następuje również tworzenie pytań, problemów na podstawie posiadanej wiedzy i tego, czego dzieci chcą się dowiedzieć.

Drugim elementem tej struktury jest praca dzieci w terenie. Ta forma organizacji pracy daje im możliwość szukania odpowiedzi na pytania badawcze i postawione hipotezy. Do tego celu organizuje się dzieciom badania w terenie i analizy materiałów źródłowych oraz stawianie  następnych pytań.

Trzecia faza to dociekania i uporządkowanie zdobytej wiedzy, określanie nowych umiejętności.

Ostatni element tej struktury to pokaz. Są one ważnymi sposobami dokumentowania procesu uczenia się dzieci. W końcowym etapie mogą to być takie wydarzenia kulminacyjne, jak: impreza, wystawa, występ artystyczny itp.

 Metody, które stosujemy rozwijają samodzielność i kreatywność wychowanków. Uczą je komunikacji z innymi dziećmi, rozwijają ich empatię, a także kształtują umiejętności samokształcące.